Recenzja: Księga wyjścia

To rzeczywiście nie jest książka a księga. Reporterska biblia marcowych historii.

Mikołaj Grynberg zebrał w „Księdze wyjścia” historie tych, którzy po Marcu opuścili Polskę, ale też tych, którzy w niej zostali. Tych, którzy znaleźli nowy dom, i tych, którzy po wyjeździe z Polski domu już nigdy nie mieli. „Super-Polaków” pochodzenia żydowskiego, którzy przyjęli wszystkie sakramenty i byli ekspertami od polskości i polskiej literatury. Ale także tych, którzy w sukienkę komunijną koleżanki założyli jedynie do zdjęcia, by nim w odpowiednim momencie zamachać. Grynberg zebrał historie różne.

Rozmówcy Grynberga mówią o antysemityzmie, o rodzicach bojących się pogromu, ale czasem także o marcowych, wzruszających aktach solidarności ze strony katolików. „Księga wyjścia”, choć na okładce dwukolorowa, na poziomie faktów zdecydowanie nie czarno-biała. To lektura często mocna i trudna, ale też niezwykle ciekawa.

Historie bohaterów nie zaczynają się w marcu. Zaczynają się dużo wcześniej. Często wraz z dzieciństwem i historią rodziców.

Kobiety i mężczyźni, samotnie i u boku małżonka, anonimowo, jedynie pod imieniem, czy pod imieniem i nazwiskiem, opowiadają o koloniach żydowskich, TSKŻecie i szkole – czasem żydowskiej, czasem nie. Mówią o pozycji jaką zajmowali w domu, w którym się wychowali. Czasem byli niczym ryby, które nie mają  głosu. Ale czasem byli tymi, z którymi liczono się najbardziej.

W końcu, mówią także o Marcu. O decyzjach, zakupach, wielkich skrzyniach, pakowaniu się, likwidacji mieszkań i pożegnaniach. Przyznają, że czasem ich wywożono, ale czasem to oni decydowali o wyjeździe całej rodziny.

„Mnie stąd wywieźli. Ja nie chciałam wyjeżdżać… [Mama] nie mogła pozwolić, żebyśmy się rozdzielili, bo w czasie wojny wysłała do rodziny list, w którym napisała, żeby nie przyjeżdżali. I oni nie przyjechali… już nigdy. Tym razem musiała zabrać ze sobą wszystkich”.

Wielu dzieli się wrażeniami z przyjazdu na nowe. Opowiada o zakładaniu nowych rodzin i budowaniu nowego życia. Kiedy poczuli się u siebie? Nie wszystkim w ogóle się to udało.

„Straciłam kraj, a żaden następny już nigdy nie był moim”

Czym teraz jest dla nich Polska? Ma bardzo różne znaczenie. Pierwszy powrót do kraju bywał bardzo wzruszający, ale  bywał też koszmarem zakończonym ulgą z powodu wyjazdu.

Wśród bohaterów Mikołaja Grynberga jest bohater szczególny. Jego ojciec. Rozmową z nim przeplecione zostały pozostałe historie. Henryk Grynberg jest tym, który został.

Mikołaj Grynberg „Księga wyjścia”, Wydawnictwo Czarne 2018

Czytaj więcej »

Nowości wydawnicze maja

Reportaże, literatura piękna, komiksy, albumy fotograficzne, książki dla dzieci i młodzieży, poradniki. W maju wybór premier jest naprawdę duży. Obok nowości, w tym najnowszych książek autorów, na których czekaliśmy nawet kilka lat, mamy wznowienia. M.in. reportaży z Rwandy Wojciecha Tochmana. Ja z całego bogactwa wybrałam 14 pozycji. Polecam sprawdzić!

Reportaże

1. „Audyt”, Jacek Hugo-Bader, Wydawnictwo Czarne i Agora

Premiera: 9 maja

Opis wydawcy: Druga część reporterskiej trylogii zapoczątkowanej książką „Skucha”.

Janoszowie okazali się pospolitymi kryminalistami, Stefan to sam wierzchołek grypsery, „Fala” jest uważany za jednego z najgroźniejszych, a Simon to taki przestępca, jakich grywał Alain Delon – od sympatii do niego nie sposób się uwolnić. Wiesława Piszczyk nie miała takiego uroku, a porywając dziecko, uważała, że wymierza sprawiedliwość. Andrzeja Hermonowicza napadła niedźwiedzica, Sławek Sztejter założył się o litra, że przebiegnie maraton, a Grzesiek Galasiński stracił twarz – dosłownie.

Piotr pił spirytus salicylowy, autowidol, denaturat, lustrol, lazurol, topaz, kryształ, krople na serce, krople żołądkowe i na wątrobę, wdychał też klej. Do dnia, gdy przypadkowa znajoma zabrała go na nabożeństwo. Od tamtej pory nie wziął alkoholu do ust.

Piotr R., twórca anarchistycznego Ludowego Frontu Wyzwolenia, w latach 90. dokonał w Polsce kilku zamachów terrorystycznych, teraz oddałby życie za pączka z konfiturą. Od lat na oddziale psychiatrycznym.

Jacek Hugo-Bader znów rusza w Polskę, wraca do spraw, wydarzeń i miejsc sprzed dwudziestu, trzydziestu lat. Spotyka się z bohaterami reportaży, które trafiały na pierwsze strony „Gazety Wyborczej”. Bandyci, menele, nawróceni, wsiowi i wybrani – twarz współczesnej Polski, od której tak łatwo się odwrócić. Reporter odkrywa, że jego teksty sprzed lat ciąg dalszy mają lepszy niż początek.

2. „Dzisiaj narysujemy śmierć”, Wojciech Tochman, Wydawnictwo Literackie, Wydanie: II

Premiera: 23 maja

Opis wydawcy: Piętno ludobójstwa, którego nie da się zmazać

Poruszająca reporterska opowieść Wojciecha Tochmana o złu i cierpieniu

Rwanda, 6 kwietnia 1994 roku. W kraju od dziesięcioleci podzielonym między dwie wrogie sobie grupy, Tutsi i Hutu, w katastrofie lotniczej ginie głowa państwa. Wśród Hutu interpretacja jest tylko jedna: stoją za tym Tutsi. W kilka godzin po śmierci prezydenta otwiera się jeden z najbardziej krwawych rozdziałów historii najnowszej – ludobójstwo, w którym w ciągu stu dni zamordowano milion osób.

Masakrze nie zapobiegła ani misja pokojowa Organizacji Narodów Zjednoczonych, ani silnie tam obecny Kościół Katolicki. Świat nie interweniował. Media międzynarodowe długo ignorowały krwawą tragedię tego maleńkiego, „kieszonkowego” państwa w Afryce. Ci, którzy przeżyli do dziś próbują uporać się z traumą.

Wojciech Tochman wielokrotnie powracał do Rwandy, by zrozumieć, jak po tym, co się tam stało życie razem, w ciasnocie, jest w ogóle możliwe. Rozmawia z ocalałymi, z katami i świadkami. Dzisiaj narysujemy śmierć to przejmujące świadectwo tych spotkań, z którego nieuchronnie wyłania się pytanie: czy wszyscy jesteśmy ubrudzeni tamtą krwią?

3. „Królowe Mogadiszu”, Paweł Smoleński, Wydawnictwo Czarne

Premiera: 16 maja

Opis wydawcy: Wyniszczona trwającą od dwudziestu pięciu lat wojną domową, sterroryzowana samobójczymi atakami terrorystycznymi, doświadczona klęską głodu Somalia od lat plasuje się w czołówce państw, w których panują najtrudniejsze warunki życia. Zagraniczni dziennikarze nie ruszają się nigdzie bez uzbrojonych po zęby ochroniarzy, ale miejscowi muszą radzić sobie sami. Niektórzy – tak jak Baszir, właściciel hoteli, w których zatrzymują się wszyscy zagraniczni goście w Mogadiszu – wierzą, że w Rogu Afryki jeszcze będzie lepiej. Wielu straciło nadzieję; poddali się, żyją z dnia na dzień, troszcząc się tylko o to, by zdobyć kolejną porcję khatu, narkotyku, który żuje dziewięćdziesiąt procent somalijskich mężczyzn.

Kobiety nie mogą sobie pozwolić na rezygnację – mają dzieci. W kraju legendarnej królowej Araueelo, która przed wiekami odsunęła mężczyzn od władzy, kobiety wciąż walczą o przetrwanie dla swoich rodzin. Wyplatają koszyki i maty z resztek starych worków wygrzebanych na wysypisku śmieci. Pracują w policji, zakładają organizacje wspierające uchodźców. Sprzedają khat na rogach ulic. W kolorowych czadorach, czasem przymierające głodem, ale wciąż piękne jak modelki. Królowe Mogadiszu.

4. „Betonia. Dom dla każdego”, Beata Chomątowska, Wydawnictwo Czarne

Z fotografiami Krzysztofa Skłodowskiego

Premiera: 23 maja

Opis wydawcy: Zgrabne czteropiętrowce i przytłaczające drapacze chmur. W małych koloniach lub stojące samotnie. Otoczone zielenią lub surowym betonem. Osiedla bloków – choć wydaje nam się, że dobrze je znamy, kryją mnóstwo tajemnic i zaskakujących historii.

A są wszędzie – od metropolii po najmniejsze miejscowości. Tak liczne, że trudno je zignorować, lecz zarazem tak dobrze wtopione w krajobraz współczesnych miast, że na co dzień prawie ich nie widać. Pospolite, a jednak prowokujące, często znienawidzone, obrastające mitami. W blokach i na blokowych osiedlach mieszka dziś co najmniej dwanaście milionów Polaków. To doświadczenie uniwersalne, wspólne lokatorom betonowej krainy Krakowa, Radomia, Berlina, Londynu i podparyskich przedmieść – choć każdy ma o nim własną opowieść.

Beata Chomątowska przygląda się blokom bez uprzedzeń, z ciekawością reportera i dociekliwością badacza. Betonia nie jest jednak sentymentalną podróżą przez polskie, niemieckie i brytyjskie osiedla. To opowieść o idei masowego budownictwa, świetlanych szklanych domach przemienionych to w slumsy, to w luksusowe apartamentowce, a przede wszystkim brawurowa próba ukazania bloków takich, jakie są naprawdę – małych światów, które wywarły ogromny wpływ na historię współczesnej architektury.

5. „Przecież ich nie zostawię. O żydowskich opiekunkach w czasie wojny”, pod redakcją Magdaleny Kicińskiej i Moniki Sznajderman

Premiera: 26 maja

Autorki: Beata Chomątowska, Sylwia Chutnik, Patrycja Dołowy, Magdalena Kicińska, Karolina Przewrocka-Aderet, Karolina Sulej, Monika Sznajderman, Agnieszka Witkowska-Krych.

Z posłowiem Hanny Krall

„To był pomysł z gatunku tych oczywistych, tych, które pewnego dnia przychodzą do głowy i budzą zdziwienie: Dlaczego nie wcześniej? Dlaczego dopiero teraz pomyślałyśmy o tym, by przywołać pamięć o żydowskich kobietach, które w czasie wojny poświęciły się opiece nad osieroconymi lub chorymi dziećmi i tak często, nie próbując się ratować, były z nimi aż do końca? 

Oddajemy w Państwa ręce książkę, w której osiem autorek napisało o kilkunastu z nich. Wśród bohaterek są kobiety lepiej i słabiej znane, są też takie, o których nie wiemy niemal niczego, znamy tylko imię, skrawek życia. Wybór, jakiego dokonały redaktorki, nie wyczerpuje oczywiście tematu. Chciałybyśmy, by nasza książka była tylko strażą przednią i by w ślad za nią powstały dalsze, poświęcone jeszcze innym spośród tych, o których nie wolno nam zapomnieć”.

Literatura piękna

1. „Ulga”, Natalia Fiedorczuk, Wydawnictwo Wielka Litera

Premiera:  23 maja

Opis wydawcy: Nowa powieść laureatki Paszportu Polityki 

Pierwsza książka Natalii Fiedorczuk Jak pokochać centra handlowe była objawieniem literackim, Ulga będzie wstrząsem. Jej nowa powieść jest jak huragan, który zbiera wszystko po drodze, zostawiając niepokojącą ciszę.

Życie Karoliny pewnie mogło wyglądać inaczej, być może nawet pięknie. Dzisiaj jej pozornie zgodne małżeństwo z jednym dzieckiem wiedzie żywot tyleż stateczny i uporządkowany, co przesycony nudą i niepokojem. I złością. Karolinie ciągle towarzyszy poczucie, że znajduje się w swoim mieszczańskim życiu jakby przypadkiem, jakby niezamierzenie.

Autorka przenikliwie portretuje pokolenie współczesnych trzydziestolatków, z jego pakietem bazowym: deweloperskim kredytem, stresującą pracą i średnio satysfakcjonującym życiem rodzinnym. Normalsi, karierowicze, młode i mniej młode mamuśki – to dystansujące etykiety, to nie o nas, to na pewno nie o mnie. Ale i my, prędzej lub później zakochujemy się, zdradzamy, robimy zakupy w hipermarkecie, zawozimy dzieci do szkoły i odwiedzamy teściów.

Świat opisany przez Fiedorczuk to gra kontrastów: tu miłość miesza się z seksem i przemocą, szczęście idzie w parze z depresją, a cierpienie przynosi ulgę. Rzeczywistość tej mocnej, dojrzałej i pięknej prozy to także lęki i koszmary kryjące się za cienkimi ścianami nowego budownictwa mieszkaniowego. To świat cielesny, somatyczny, dotkliwy, dlatego tak mocno czujemy każde przeczytane słowo. Powieść pochłania czytelnika, a Ulga zaciska się na szyi i chwyta za gardło.

2. „Inni ludzie”, Dorota Masłowska, Wydawnictwo Literackie

Premiera: 9 maja

Opis wydawcy: Miasto zatrute smogiem i pogardą, drogie auta, tanie relacje, wysokie aspiracje i najniższe pobudki. Z dzikich potoków hiphopowej nawijki wyłania się wizja współczesnej Warszawy najwyższej literackiej próby, zarazem poetycka i wulgarna, zabawna i mroczna. Tak potrafi tylko Dorota Masłowska.

"Inni ludzie" to gatunkowa hybryda, polifoniczny utwór-potwór, którego komiksowo uproszczone postacie, jak to u Masłowskiej, zdają się bohaterami posiłkowymi. Bo prawdziwym, najważniejszym bohaterem jest tu język, którym mówią (albo który mówi nimi): buzujący energią i dowcipem, a jednocześnie brutalny, kaleki, pełen niechęci i uprzedzeń. To w nim rozgrywa się erozja więzi, resztek wyższych uczuć i ludzkiej solidarności. To on, śmieszny i potworny jednocześnie, zadaje bolesne pytania o moment, w którym znaleźliśmy się jako wspólnota. Czy inni ludzie to nie przypadkiem my?

3. „Blask”, Eustachy Rylski, Wydawnictwo Wielka Litera

Premiera 23 maja

Opis wydawcy: Pierwsza od pięciu lat powieść mistrza prozy!

Eustachy Rylski wraca książką napisaną w jego najlepszym rozpoznawalnym stylu, a zarazem dość jak na tego pisarza nietypową.

Główny bohater, Gaponia, jest zausznikiem dyktatora rządzącego upadłym państwem. Zdemoralizowany na tyle, by nie przeciwstawiać się nowym porządkom i  wszechogarniającemu chaosowi, pamięta jednak zalety minionych czasów. Groteskowy introwertyk, choć cyniczny, nie jest idealnym funkcjonariuszem reżimu opierającego się na legionach krótkoszyich "patriotów" - ma wątpliwości, myśli samodzielnie, zadaje pytania. W końcu odsunięty od wpływów udaje się na wewnętrzną emigrację i osiada nad Bugiem, gdzie angażuje się w namiętny, choć w istocie zimno wykalkulowany związek z młodą prostytutką.
Tymczasem kraj staje się "przestrzenią gwałtu, przemocy, brutalności". Rozpada się w przenośni i dosłownie - „do brudnych czynów i myśli dołączył brud materii”. Zaraza, która dopada ludność, może być rozumiana dosłownie, ale też każe myśleć o Dżumie Alberta Camus. Rzeczywistość traci kontury, znikają zasady - jest wina i jest kara, ale te dwie rzeczy w świecie opisanym przez Rylskiego rzadko mają ze sobą związek. 

4. „Rudowłosa”, Orhan Pamuk, Wydawnictwo Literackie Wydanie: II

Premiera: 23 maja

Opis wydawcy: Pełna tajemnic powieść o ojcach i synach, która pokazuje, że od przeszłości nie da się uciec. Okolice Stambułu, upalne lato roku 1986. Ojciec nastoletniego Cema z powodów politycznych zostaje zamknięty w więzieniu, chłopak – chcąc opłacić kursy przygotowujące do egzaminów wstępnych na studia – musi znaleźć pracę. Zatrudnia się jako pomocnik mistrza studniarskiego. Pewnego wieczoru, gdy mistrz i nastolatek – których relacja coraz bardziej zaczyna przypominać tę łączącą ojca i syna – wyruszają do pobliskiego miasteczka Öngören, Cem poznaje rudowłosą aktorkę teatralną i obsesyjnie się w niej zakochuje. Chłopak nie zdaje sobie jeszcze sprawy, że całe to lato – ludzie, których w tym czasie poznał, historie, które usłyszał – oraz Rudowłosa na zawsze zmienią jego życie…

Album

1. „Annie Leibovitz. Portrety 2005-2016”, Wydawnictwo Rebis

Premiera: 24 maja

Opis wydawcy: Nowe portrety autorstwa legendarnej Annie Leibovitz, jednej z najważniejszych postaci w sztuce fotografii naszych czasów.

Annie Leibovitz: Portrety 2005–2016 to trzeci tom serii, którą ponad 25 lat temu zapoczątkował album Annie Leibovitz: Photographs, 1970–1990. Potem był bestseller na liście „New York Timesa” – A Photographer’s Life: 1990–2005. Do tej nowej kolekcji Leibovitz wybrała 150 portretów ludzi, którzy kształtują nasz świat. Każda z zamieszczonych tu fotografii dokumentuje współczesną kulturę przy udziale nie tylko oka artystki, ale też jej błyskotliwej inteligencji i niesłychanej umiejętności ukazywania osób nawet najbardziej rozpoznawalnych i wybitnych takimi, jakie są naprawdę.

Komiks

1. „Ta małpa poszła do nieba”, Gosia Kulik, Wydawnictwo Komiksowe

Premiera: 10 maja

Opis wydawcy: Nie ma większej tragedii niż śmierć dziecka. Jankowi i Kryśce umiera ukochana córeczka. Świat staje w miejscu. Ale czy ta małpa pójdzie do nieba?

Historia realistyczna a strasznie przy tym absurdalna. Nie uciekając przed purnonsensem i humorem, Kulik stworzyła wstrząsającą opowieść o nas samych.

2. „Berlin. Miasto kamieni”, Jason Lutes, Kultura gniewu, wydanie: II

Premiera: maj 2018

Opis wydawcy: Jedna z najwybitniejszych powieści graficznych i jednocześnie jeden z najciekawszych komiksów historycznych. Powstające ponad 10 lat arcydzieło komiksu wymienione przez magazyn „Time” wśród szczytowych osiągnięć tego medium.

Berlin. Wrzesień 1928 roku. Zmierzch Republiki Weimarskiej. 10 lat po zakończeniu I Wojny Światowej Niemcy pogrążone są w głębokim kryzysie i rozpaczliwie szukają dla siebie nowej drogi. Na sile przybiera konflikt między socjalistami, zapatrzonymi w radziecką rewolucję, a nacjonalistami coraz głośniej krzyczącymi „Heil Hitler!”. Obie frakcje zupełnie gdzie indziej widzą przyczyny problemów gnębiących kraj i inaczej wyobrażają sobie jego przyszłość. Napięcie staję się trudne do wytrzymania.

To bogate społeczno-polityczne tło pierwszego tomu trylogii Jasona Lutesa, w którym na pierwszy plan wysunięte są skomplikowane losy poszczególnych bohaterów. Marthe Müller, studentka wydziału sztuki, próbuje odnaleźć się w obcym mieście. Dziennikarz Kurt Severing stara się opisywać dynamicznie zmieniającą się rzeczywistość. Gudrun Braun, matka trójki dzieci, traci pracę i znajduje pomoc wśród socjalistów. Jej mąż, Otto, przystępuje natomiast do nacjonalistów, w nich widząc jedyną szansę na lepszy los.

To tylko kilka z wielu postaci, których losy przetną się na ulicach Berlina. Żydzi i aryjczycy, robotnicy i fabrykanci, czerwone brygady i faszyści, artyści i wojenni weterani. Wszyscy oni są mieszkańcami tego fascynującego miasta, będącego świadkiem małych wielkich dramatów i najważniejszych wydarzeń współczesnej historii.

Kuchnia/lifestyle

1. „Zielnik”, Lisen Sundgren, Wydawnictwo Marginesy

Premiera: 23 maja

Opis wydawcy: Dzikie pesto, eliksir różany czy bułeczki poziomkowe. Naturalny krem do twarzy czy maść z wosku pszczelego. A może ognisty winegret z chrzanem jako lekarstwo na przeziębienie?

Doświadczona zielarka Lisen Sundgren objaśnia, jak korzystać z dobrodziejstw natury, by tworzyć wysmakowane dania oraz leki domowej receptury. Przedstawia przewodnik po niemal stu gatunkach dziko rosnących roślin jadalnych: drzewach, krzewach owocowych, ziołach, roślinach warzywnych i przyprawowych. Podaje miejsce ich występowania, zwięzłą informację, kiedy można je zbierać, jak smakują, jaką posiadają wartość odżywczą i jaki mają wpływ na nasze zdrowie. A wszystko to zilustrowane przepięknymi grafikami, które pomogą rozpoznać każdą roślinę.

Wszyscy chcielibyśmy żyć oszczędniej i w zgodzie z naturą. Instynkt podpowiada, że byłoby to dla nas dobre. Brak nam jednak podstawowej wiedzy o właściwościach roślin oraz pewności, co z nimi robić. Na stronach Zielnika znajdziecie wszystkie niezbędne informacje o dziko rosnących roślinach jadalnych oraz pomysły i przepisy na pyszne dania, nalewki, napary czy kremy.

Dla dzieci i młodzieży (ale nie tylko)

1.  „Damy, dziewuchy, dziewczyny. Podróże w spódnicy”, Anna Dziewit-Meller, Znak emotikon
Premiera: 5 maja

Opis wydawcy: Przedstawiamy numer specjalny naszego magazynu! Podróżujące damy, dziewuchy i dziewczyny łączą siły i dzielą się swoimi dokonaniami. Odkrywczynie i pionierki w końcu głośno opowiadają swoje historie. W tym numerze:
• korespondencja Nellie Bly – reporterki, która pobiła rekord „W 80 dni dookoła świata”
• wywiad z Marią Czaplicką – badaczką Syberii, dobrą znajomą tamtejszych szamanów
• porady dla podróżniczek od Junko Tabei – pierwszej zdobywczyni Mount Everest
• portret Sacagawei – tłumaczki i przewodniczki po Dzikim Zachodzie
• fotoreportaż o Walentynie Tierieszkowej – pierwszej kobiecie w kosmosie
…oraz relacje wielu innych kobiet, które przemierzyły świat wzdłuż i wszerz. Poznaj nasze autorki i tak jak one odkrywaj nowe lądy!

Foto główne: Kinga Cicjewicz, Unsplash

Zdjęcia książek: materiały wydawnicze

Czytaj więcej »

Literacki przegląd tygodnia. Booknet (49)

Przed Wami majówkowy Booknet – krótki, ale ciekawy. Miłej lektury!

1. Gabriel Tallent, autor kontrowersyjnej powieści "Moja najdroższa", w rozmowie z Sylwią Chutnik: Poczuj to, co czuje gwałcona dziewczyna

 Literatura pełna jest trupów kobiet, bo nasza kultura lepiej toleruje martwe dziewczyny niż te, które przeżyły przemoc czy traumę. Dlatego maltretowałem Turtle z premedytacją. Rozmowa Sylwii Chutnik z Gabrielem Tallentem.

Czytaj dalej >>

2. „Jeszcze dzień życia” – oficjalny zwiastun stylizowanej na komiks animacji na podstawie książki Ryszarda Kapuścińskiego

W sieci pojawił się oficjalny zwiastun stylizowanej na komiks animacji „Jeszcze dzień życia”. Hiszpańsko-polska koprodukcja w reżyserii Raúla de la Fuente i Damiana Nenowa powstała w oparciu o książkę Ryszarda Kapuścińskiego pod tym samym tytułem poświęconą wojnie domowej w Angoli.

Czytaj dalej >>

3. Olga Tokarczuk: W naszym świecie granica między fikcją a faktami staje się coraz bardziej płynna [ROZMOWA]

- W Polsce panuje myślenie dworkowe: my będziemy tu urządzać wojny podwórkowe, a fundamentalne problemy ktoś w świecie za nas rozwiąże - mówi Olga Tokarczuk. Pisarka znalazła się w ścisłym finale Międzynarodowej Nagrody Bookera za "Biegunów". Właśnie wydała kolejną książkę - "Opowiadania bizarne".

Czytaj dalej >>

4. Gdy nagle dowiadujesz się, że twoje dziecko zostało dżihadystą... Europejskie rodziny bojowników ISIS

Za każdym bojownikiem, który wyjeżdża walczyć u boku Państwa Islamskiego, stoi rodzina. Zrozpaczona, okryta hańbą, czasem lądująca w więzieniu.

Czytaj >>

5. Na majówkę: Pięć najlepszych i najważniejszych książek 2018 roku

Jeśli w majówkę chcielibyście nadrobić ciekawe książki wydane w 2018 roku, na które nie mieliście czasu, to mam dla was kilka propozycji. Spośród przeczytanych w tym roku książek wybrałem te, które uważam za najlepsze i najważniejsze. Zobaczcie, może znajdziecie, coś dla siebie. Są wśród nich cztery książki non-fiction i jeden zbiór opowiadań.

Czytaj dalej >>

6. Dwadzieścia książek na maj: Barnes, Eugenides, Herbert i Szymborska, Masłowska, Szczerek, Szpila, Tokarczuk...

Najważniejsze premiery literackie wiosny polecają redaktorzy i redaktorki "Książek. Magazynu do Czytania".

Czytaj dalej >>

7. Czeskie smaki na majówkę

Cóż może smakować lepiej niż czytanie w plenerze czeskich pisarzy? Nie musimy zabierać ze sobą opasłych tomów, prawdy życiowe i wartościowe treści można znaleźć i na 200 stronach. Tak jest w przypadku opowiadań Oty Pavla i traktatu o dojrzewaniu Miroslava Pecha.

Czytaj >>

8. O czym Szymborska i Herbert pisali do siebie przez 41 lat? Ryszard Krynicki: To była wyrafinowana gra [NOGAŚ]

"Kocham Ciebie i Ojczyznę" [Szymborska]. "Całuję ręce i całą twarz" [Herbert]. - Wszystko miało w tej korespondencji znaczenie. Żałuję, że w wielu przypadkach nie zachowały się koperty, które były ważną częścią całości - mówi Ryszard Krynicki, redaktor i wydawca wydanego właśnie tomu korespondencji wybitnych poetów.

Czytaj dalej >> 

9. Wyniki badań: ceny książek napisanych przez kobiety dużo niższe od tych, których autorami byli mężczyźni

Naukowcy przeanalizowali dane na temat ponad 2 milionów książek, które ukazały się w latach 2002-2012 w Ameryce Północnej. Wyniki tak szeroko zakrojonego badania okazały się zaskakujące. Otóż książki napisane przez kobiety sprzedawane są po dużo niższych cenach niż te, pod którymi podpisali się mężczyźni.

Czytaj dalej >> 

10. Książki, książki, książki... Wszystko, co chciałbyś o nich wiedzieć [INFOGRAFIKA]

Jak czytanie wpływa na mózg i ciało? Czy czytanie pomaga w życiu? Czy książki mogą sprzyjać odniesieniu sukcesu? Jak rozwinąć w dziecku chęć do lektury? Jakie książki sprzedały się w rekordowych nakładach, a jakie zostały zakazane?

Czytaj dalej >> 

11. Zbudowała z klocków Lego bibliotekę Bestii z filmu „Piękna i Bestia”

Biblioteka Bestii z pełnometrażowej animacji Disneya „Piękna i Bestia” to jedna z najpiękniejszych fikcyjnych książnic. Strzeliste schody, ozdobny kominek i jasne regały, a na nich imponujący zbiór książek, które Bella mogła czytać bez końca. Zafascynowana filmowym widokiem Kanadyjka Sarah von Innerebner postanowiła odtworzyć bibliotekę, używając do tego celu klocków Lego. Efekt jest oszałamiający!

Czytaj dalej >>

*****************

Przez cały tydzień śledzę około literackie wydarzenia. Przeglądam prasę i internet. Wyszukuję ciekawe informacje, inspirujące filmiki i ważne rozmowy. Część na bieżąco publikuję je na facebookowym fanpage’u. W piątek, zebrane i uzupełnione o dodatkowe materiały, lądują w postaci „Booknetu” na blogu.

Powyżej znajdziecie materiały opublikowane na fb w dniach 27.04-04.05.2018

Chcesz być na bieżąco? Polub bloga na Facebooku!

Zdjęcie: Unsplash

Czytaj więcej »

Literacki przegląd tygodnia. Booknet (48)

1. Literacki Nobel 2018 zagrożony. Przez skandale w Akademii Szwedzkiej w tym roku nagroda może nie zostać przyznana

Literacki Nobel 2018 może nie zostać przyznany - alarmuje Szwedzkie Radio. Nagroda jest zagrożona wskutek skandalu seksualnego, który wstrząsnął Akademią Szwedzką.

Czytaj dalej >>

2. Holandia: nieczynny kościół przekształcono w bibliotekę

Od kilkunastu lat kościół św. Piotra w holenderskiej miejscowości Vught nie był używany do celów religijnych. Aby uchronić obiekt przed wyburzeniem, dokonano jego renowacji, a teraz otwarto w nim bibliotekę.

Czytaj dalej >>

3. Z ich życia znika ojciec i mąż i każda z kobiet - mama i dwie córki - radzi sobie z tym inaczej. "Obiecanki" - znakomity debiut komiksowy Agnieszki Świętek

"Obiecanki" wpisują się w coraz bardziej obecny w polskich komiksach kierunek pisania bardziej intymnego. Kierunek, w którym więcej jest ukazywania historii z perspektywy kobiecej czy dziewczęcej.

Czytaj więcej >> 

4. Biblioteka Akustyczna świętuje 10-lecie istnienia. Jak przez ten czas zmienił się rynek audiobooków?

Biblioteka Akustyczna, jeden z pionierów rynku audiobooków w Polsce, świętuje 10-lecie istnienia. W 2008 roku, kiedy zaczynała działalność, udało się jej nagrać 31 audiobooków, dziś ma na koncie aż pół tysiąca książek do słuchania.

Czytaj dalej >>

5. Filmowa "Dziewczyna we mgle". Kiedy reżyseruje sam autor powieści, dba, żeby nikt mu niczego nie zepsuł

W tym wypadku wybór, co najpierw - książka czy film - to niezły dylemat (powieść o tym samym tytule została przełożona na język polski, ukazała się nakładem wydawnictwa Albatros).

Czytaj dalej >>

6. W czasie zawieszonym

Barbara Engelking: Wola życia jest ogromna i ma swoje prawa. W getcie zakładano ogródki, dawano koncerty, czytano. I kochano.

Czytaj dalej >> 

7. Czas na inne piosenki. Rozmowa z Zytą Rudzką

Agnieszka Sowińska: Pierwsze zdanie „Krótkiej wymiany ognia” brzmi: „Tymczasem zrobiłam się stara i stojąc na przystanku, głośno mówię do siebie: Czy to tak trudno uwierzyć, że mamy nigdy nie było, czy to tak trudno?”.
Wszyscy mi mówią, że powinnam była postawić kropkę po „stara”.

Nie, wtedy byłoby banalnie i patetycznie.
No właśnie, ja też to tak czuję. Dziwię się też pytaniom, dlaczego napisałam o starości. Przecież starość jest bardzo żywa. W literaturze jest trochę portretów starych kobiet. Ale nie chciałam iść w literacki archetyp – że jak artystka, to stara wariatka, co kocha zwierzątka. Wydaje mi się, że takie archetypy są bardzo blisko stereotypów.

Czytaj dalej >> 

8. Warszawskie Targi Książki. Pamuk i gwiazdy polskiej literatury, ale też... youtuberzy i turniej "Counter Strike'a"

Motywem przewodnim 9. Warszawskich Targów Książki (17-20 maja) będzie stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości. Organizatorzy chcą przyciągnąć młodych - stawiają na e-sport i spotkania z gwiazdami YouTube'a.

Czytaj dalej >>

9. Wojciech Jagielski: Człowiek nosi w sobie przekonanie, czego by nie zrobił, gdyby nie to cholerne życie. Taki niespełniony sen o wielkości i bohaterstwie

Jak to jest żyć po swojemu? Co się czuje, nie stając do wyścigu, w którym udział uważany jest za święty obowiązek, choćby dlatego że wszyscy inni w nim uczestniczą? – pyta w nowej książce Wojciech Jagielski. Nam opowiada o swojej własnej drodze, poczuciu odpowiedzialności za śmierć Krzysztofa Millera, partnera wielu wypraw i chorobę żony. Zdradza też, że część książki napisał za niego kto inny. Nie miał wyjścia, nie zrozumiał swojej bohaterki.

Czytaj dalej >>

10. Najlepsze kryminały dla młodych: Lasse i Maja, nastoletni Sherlock, Emil... Co podsunąć dziecku do czytania i oglądania?

Im bardziej zmuszasz dziecko do czytania, tym bardziej ono marzy, żeby zagrać na smartfonie. Co zrobić, żeby samo chciało czytać? Jest na to sposób. Wystarczą dobra intryga, młody detektyw (albo detektywka) i podstęp. A na zachętę - ekranizacja.

Czytaj dalej >>

11. Miał być lekarzem, został jazzmanem. Jak żył i umarł Krzysztof Komeda?

Wszedł na scenę jako lekarz laryngolog. W jego bandzie był student mechanizacji rolnictwa, plastyk, hodowca bobrów. Po I Festiwalu Jazzowym w Sopocie zespół Krzysztofa Komedy stał się największą gwiazdą w kraju. Z Janem 'Ptaszynem' Wróblewskim i Jerzym Millianem jako pierwsi w Polsce grali tylko i wyłącznie jazz nowoczesny - inny od wszystkiego, co można było usłyszeć w radio i na estradzie. 'Komeda Sextet', tak jak jego lider, stanowił absolutnie wyjątkowy i osoby byt na polskiej scenie. Kim był Krzysztof Komeda, jak wyglądało jego życie i śmierć?
Dlaczego pisanie biografii nieżyjącej postaci to unikanie kompromisów? Włodek Nowak w 'Studio Dużego Formatu' rozmawia z Magdaleną Grzebałkowską - autorką biografii muzyka 'Komeda. Osobiste życie jazzu'.

Zobacz >> 

12. Nowa książka Doroty Masłowskiej "Inni ludzie". Stosunek Polaków do siebie nawzajem i do Polski jest w niej sprawą niesmaku

Powieść Masłowskiej to trochę raperski musical, trochę uliczna ballada, prawie gotowy spektakl teatralny. O Polsce, w której "nie ma nic, nie ma nikogo, więzi wszystkie przecięte".

Czytaj dalej >>

13. Znamy nominowanych do 11. edycji Nagrody Literackiej m.st. Warszawy

Poznaliśmy tytuły książek nominowanych do 11. edycji Nagrody Literackiej m.st. Warszawy. Ogłoszenie nominacji miało szczególny charakter. Odbyło się bowiem w Światowym Dniu Książki, w ośmiu kultowych miejscach na mapie stolicy.

Czytaj dalej >>

14. Ogłoszono laureatów Nagrody Pulitzera 2018. Autorem najlepszej powieści jest Andrew Sean Greer

Przyznawane od 1917 roku nagrody uznawane są za jedne z najważniejszych na świecie wyróżnień w dziedzinie dziennikarstwa i literatury. Otrzymują je twórcy w 21 kategoriach, z czego 6 to kategorie literackie.

Czytaj dalej >>

15. Dzięki niej Polki zaczytywały się harlequinami. Żeby nikt nie mówił, że to szmira, do tłumaczeń zatrudniała najwybitniejszych intelektualistów

W reklamie Harlequina kobieta się kładzie koło męża na wersalce, on chrapie, ona bierze książkę i przenosi się na piękne łoże z baldachimem, gdzie Dariusz Kordek już-już ma ją pocałować - rozmowa z Niną Kowalewską-Motlik.

Czytaj dalej >> 

16. Międzynarodowy Festiwal Poezji "Silesius" już w maju. Zadura, Fiedorczuk, Franaszek, Świetlicki gośćmi trzeciej edycji

Spotkania z nominowanymi do nagrody poetyckiej Silesius, dyskusje o poezji, improwizacje teatralne i koncerty - tak zapowiada się trzecia edycja Międzynarodowego Festiwalu Poezji "Silesius", który rozpocznie się 9 maja we Wrocławiu.

Czytaj dalej >>

17. Nagroda im. Szymborskiej. Pięcioro nominowanych: Bonowicz, Fiedorczuk, Malek, Podgórnik, Witkowska

Jury Nagrody im. Wisławy Szymborskiej spośród 236 tomów poetyckich zgłoszonych do konkursu wyłoniło pięć książek-finalistek. To: "Druga ręka" Wojciecha Bonowicza, "Psalmy" Julii Fiedorczuk, "Kord" Natalii Malek, "Zimna książka" Marty Podgórnik i "Lucyfer zwycięża" Ilony Witkowskiej. Laureata poznamy 9 czerwca. Za najlepszy tom zagraniczny uznano "Przejdź do historii" szwedzkiej poetki Linn Hansén w przekładzie Justyny Czechowskiej.

Czytaj dalej >> 

*****************

Przez cały tydzień śledzę około literackie wydarzenia. Przeglądam prasę i internet. Wyszukuję ciekawe informacje, inspirujące filmiki i ważne rozmowy. Część na bieżąco publikuję je na facebookowym fanpage’u. W piątek, zebrane i uzupełnione o dodatkowe materiały, lądują w postaci „Booknetu” na blogu.

Powyżej znajdziecie materiały opublikowane na fb w dniach 20-27.04.2018

Chcesz być na bieżąco? Polub bloga na Facebooku!

Zdjęcie: Unsplash

Czytaj więcej »

Recenzja: Pantera

Przepiękny graficznie i zaskakujący fabularnie. Niepokojący. Nowy komiks od wydawnictwa timof długo nie pozwala o sobie zapomnieć.

Opowieść Brechta Evensa jest tylko pozornie naiwną bajką dla dzieci. Historia małej dziewczynki, opuszczonej przez matkę i wychowywanej wyłącznie przez ojca, ujmuje kolorami i subtelnością przekazu. Brecht nie wykłada kawy na ławę. Opowiadając o mrocznych zakamarkach ludzkiej psychiki każe nam samym ruszyć głową.

Mała Krystynka, po stracie ukochanej Kocinki, ucieka w świat wyobraźni. Tak poznaje niezwykłą panterę. Książę Panterlandii wydaje się być idealnym towarzyszem w niedoli. Zabawi, przytuli, rozśmieszy... Szybko okazuje się jednak, że w swoich barwnych opowieściach przekłamuje rzeczywistość. Mówi Krystynce dokładnie to, co ta chciałaby usłyszeć. Dowolnie zmienia także swój wygląd. Z kolejnymi kartami komiksu do czytelników i czytelniczek dociera coraz więcej niepokojących sygnałów. Kiedy niemy miś zaczyna pisać kredkami na ścianie, wiemy, że jest naprawdę źle.

„Pantera” nie daje o sobie łatwo zapomnieć, bo jest komiksem nieoczywistym. Nie podlega szybkim interpretacjom i zaskakuje swoją wielowymiarowością. Mroczna a jednocześnie kolorowa graficznie opowieść wymaga głębszej refleksji. Przekaz Brechta – alegoryczny, przewrotny, metaforyczny – zmusza do intelektualnego zaangażowania. Niejednoznaczność „Pantery” niepokoi i fascynuje jednocześnie. Narracja momentami bawi, momentami przeraża. To naprawdę szalenie ciekawy komiks!

Brecht Evens, „Pantera”, Timof comics 2018

Czytaj więcej »

Literacki przegląd tygodnia. Booknet (47)

1. Księgarnie ważniejsze niż życie. "Bywam kimś, kto walczy z wiatrakami"

Koncert Marcina Świetlickiego w antykwariacie, speed dating z pisarzami (np. z Zygmuntem Miłoszewskim czy Anną Dziewit-Meller), YouTube party z Łukaszem Orbitowskim i silent disco w księgarni. Tak wyglądała pierwsza edycja Weekendu Księgarń Kameralnych w 2016 roku, na początek organizowanego tylko w Warszawie. Rok później akcja zapoczątkowana przez Annę Karczewską rozlała się po 70 księgarniach w innych miastach Polski. Trzecia edycja – 20-23 kwietnia.

Czytaj dalej >>

2. Biurka polskich pisarzy: Zyta Rudzka

Zyta Rudzka. Pisarka i dramatopisarka. Laureatka Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej za dramat „Zimny Bufet” oraz Nagrody Stanisława Piętaka za debiut prozatorski „Białe klisze”. Przekładana na wiele języków. Jej sztuka „Cukier Stanik” zdobyła Gold Remi na Worldfest Independent Festival w Houston, a wystawiona w Wiedniu w 2017 roku pt. „Zucker Büstenhalter” została uznana za znakomitość przez prestiżowy tygodnik „Falter”. Autorka takich powieści, jak „Mykwa”, „Ślicznotka doktora Josefa”, „Krótka wymiana ognia".

Czytaj dalej >>

3. Michał Rusinek: Jak zostać pisarzem i odnieść sukces. Garść światłych porad

Ilość porad internetowych oraz drukowanych poradników dotyczących tego, jak zostać pisarzem, wskazuje na ogromne zainteresowanie tym zawodem. To dość zdumiewające w kraju, w którym tak niewiele osób czyta, a więc i - siłą rzeczy - niewielu kupuje książki.

Czytaj dalej >>

4. Zyta Rudzka w Radiu Książki o swojej nowej powieści "Krótka wymiana ognia"

Choć mamy dopiero pierwszą połowę kwietnia, już dziś jest jasne, że będzie to jedna z najważniejszych polskich książek tego roku. Niewielka, napisana krótkimi zdaniami i znakomita.

Posłuchaj >>

5. Jeanette Winterson pisze własną wersję „Frankensteina”

Po „Przepaści czasu”, która była współczesnym spojrzeniem na „Zimową opowieść” Szekspira, Jeanette Winterson wzięła się za przerobienie kolejnego arcydzieła literatury. Tym razem brytyjska pisarka sięgnęła po „Frankensteina” Mary Shelley.

Czytaj dalej >>

6. Szefowa Akademii Noblowskiej zmuszona do odejścia. Skandal seksualny zagraża prestiżowi nagrody

Poważny kryzys w Akademii Szwedzkiej. Mężczyzna blisko związany z Akademią został oskarżony o molestowanie, członkowie rezygnują, a przewodnicząca odchodzi wbrew własnej woli.

Czytaj dalej >>

7. Ponad 170 nawiązań do utworów Stephena Kinga na jednej ilustracji. Znajdź wszystkie

W bogatym dorobku Stephena Kinga obejmującym ponad 50 powieści i blisko 200 opowiadań znajdziemy wiele zapadających w pamięć scen i postaci. Wydawałoby się, że nie sposób zmieścić tego na jednej ilustracji, a jednak pewnej osobie udało się dokonać niemożliwego.

Czytaj dalej >>

8. „Nigdy cię tu nie było” z Joaquinem Phoenixem – ekranizacja noweli Jonathana Amesa od piątku w kinach

Nowy film reżyserki „Musimy porozmawiać o Kevinie” wchodzi do kin 13 kwietnia. Lynne Ramsay ponownie sięgnęła po literaturę. „Nigdy cię tu nie było” to pełen pasji i gniewu thriller, który zwraca uwagę precyzyjnie skonstruowaną intrygą, mistrzowską grą Joaquina Phoenixa i hipnotyzującą muzyką Jonny’ego Greenwooda z Radiohead.

Czytaj dalej >> 

9. Olga Tokarczuk w finałowej szóstce nominowanych do Międzynarodowej Nagrody Bookera!

Olga Tokarczuk ma coraz większą szansę na zdobycie Międzynarodowej Nagrody Bookera. Angielskie wydanie powieści „Bieguni” zakwalifikowano do finałowej szóstki książek, spośród których zostanie wybrana ta najlepsza, która otrzyma statuetkę.

Czytaj dalej >>

10. Ewa Winnicka i Cezary Łazarewicz o swojej nowej książce: To jest ważna historyczna książka o... teraźniejszości

"Młodzi, którzy brali udział w wydarzeniach 1968 r., już nigdy nie stali z boku, angażowali się społecznie. Zostawali senatorami, posłami, ministrami, podobnie jak Bogdan Borusewicz". O swojej nowej książce "1968 Czasy nadchodzą nowe" opowiadają jej autorzy Ewa Winnicka i Cezary Łazarewicz.

Czytaj dalej >>

11. Jak się narodził Superman. Wojna komiksów: Marvel kontra DC

Nawet w dziale kreatywnym DC pracownicy musieli być pod krawatem, kiedy wymyślali teksty do dymków i inne elementy swoich dzieł.

Czytaj dalej >>

12. Ukazał się nowy numer kwartalnika NON/FICTION

Zobacz >>

13. Kinga Duni czyta: Smutne „To” i śmieszna czeska gra

Chłopcy zadają kolejnym dziewczynom zagadkę. Te, które w kolejnych próbach zgadywania sobie nie radzą, muszą się rozbierać. Z czasem zabawa staje się coraz bardziej upokarzająca i okrutna. Kinga Dunin czyta „Spadek” Vigidis Hjorth, „Szpadel” Lize Spit, „Niemożliwą fortecę” Jasona Rekulaka i gra w czeską grę „Chuchel”.

Czytaj dalej >>

*****************

Przez cały tydzień śledzę około literackie wydarzenia. Przeglądam prasę i internet. Wyszukuję ciekawe informacje, inspirujące filmiki i ważne rozmowy. Część na bieżąco publikuję je na facebookowym fanpage’u. W piątek, zebrane i uzupełnione o dodatkowe materiały, lądują w postaci „Booknetu” na blogu.

Powyżej znajdziecie materiały opublikowane na fb w dniach 07-13..04.2018

Chcesz być na bieżąco? Polub bloga na Facebooku!

Zdjęcie: Emily Marie / Unsplash

Czytaj więcej »

Recenzja: Zapach mężczyzny

„Zapach mężczyzny” jest jak miękka i ciepła kołdra, spod której nie chcesz wyjść, i za którą tęsknisz, gdy jesteś na zewnątrz. Ma w sobie coś z rodzinnego domu. Ma historię z jej blaskami i cieniami. I ma w sobie kobiecość. Mądrą, ale nie nieomylną. Czasem silną, czasem kruchą. Ma w sobie magię. „Zapach mężczyzny”, to jest książka magiczna. Kolejna autobiograficzna opowieść  Agnety Pleijel. Szczera, ujmująca formą i treścią. Prawdziwa i poruszająca. Świetna literacko.

W swojej opowieści Agneta Pleijel wraca do czasu studiów w Göteborgu. Bardzo podoba mi się sposób, w jaki pisze o sobie z tamtych lat – czasem w pierwszej, czasem w trzeciej osobie. Tamta Agneta bywa bowiem autorce bardzo bliska i świetnie znana. Ale bywa też przez nią niezrozumiana. Agneta studentka nie jest w końcu tą samą kobietą co Agneta powieściopisarka.

Agneta studentka dopiero zaczyna swoje dorosłe życie. Uczy się siebie i świata. Próbuje zrozumieć swoją rodzinę – w tym ojca, który odszedł, choć długo nie potrafił zdecydować się na podjęcie decyzji o rozwodzie. Młoda kobieta próbuje także zrozumieć miłość. Wchodzi w rozmaite relacje. Kocha, jest kochana, porzuca i jest porzucana. Cierpi. Rozwija się.

Zgodnie z tytułem książki, na jej kartach odnajdziemy całkiem sporo wspomnień dotyczących mężczyzn. Ale wiele akapitów opowiadać będzie o miłości do literatury. Mnóstwo tytułów i nazwisk tych, którzy w młodzieńczych latach byli dla Pleijel inspiracją czy przyczynkiem do refleksji – w tym tych feministycznych.

Literatura, albo też po prostu szeroko rozumiana kultura, stanowi świetne tło dla opowieści o codzienności lat młodzieńczych. Do tego rewolucja obyczajowa lat sześćdziesiątych. I kilka wspomnieć z dzieciństwa. To połączenie - często bardzo osobistego, wręcz intymnego doświadczenia z narodzinami nowoczesności i klimatem epoki - rewelacyjne!

Agneta Pleijel, „Zapach mężczyzny”, Karakter 2017

Czytaj więcej »